Çin, 2030 yılına kadar Ay’a astronot indirme hedefi doğrultusunda insanlı uzay programında önemli bir eşiği geride bıraktı. Gerçekleştirilen yeni bir testte ülkenin yeni nesil Long March 10 roketi ile Mengzhou mürettebat kapsülünün aynı uçuşta fırlatıldı. Test kapsamında hem güvenlik sistemlerinin hem de yeniden kullanılabilir roket teknolojisi sahada doğrulanmış oldu.
China Manned Space Agency (CMSA) tarafından yapılan açıklamada, gerçekleştirilen testin Çin’in insanlı Ay programında “önemli bir atılım” anlamına geldiği belirtildi. Çin ile ABD arasındaki yeni Ay yarışı, yalnızca prestij değil aynı zamanda gelecekteki Ay kaynakları açısından da stratejik önem taşıyor. Bu bağlamda Long March 10 roketi ve Mengzhou uzay aracı, Çin’in Ay mimarisinin temel bileşenleri arasında yer alıyor.
Kritik güvenlik testi başarıyla yapıldı
Test uçuşu, Çin’in en güneyindeki Haynan Adası’nda bulunan Wenchang Uzay Fırlatma Merkezi’nden gerçekleştirildi. Geliştirme süreci devam eden Long March 10 roketinin alt ölçekli bir versiyonu kullanıldı. Roketin tepesinde ise içinde mürettebat bulunmayan bir Mengzhou test kapsülü yer aldı. Fırlatmadan birkaç dakika sonra roketin maksimum aerodinamik basınca (Max-Q) ulaştığı sırada kapsülün fırlatma kaçış motorları devreye alındı.
Bu testte olası roket arızası durumunda kapsülün astronotları hızla güvenli mesafeye taşıması simüle edildi. Başarılı geçen testin ardından kapsül yine başarılı bir şekilde açık denize iniş yaptı. CMSA, hem roketin ilk aşamasının hem de kapsülün planlanan deniz alanına güvenli şekilde indiğini açıkladı.
Tek taşla iki kuş vuruldu
Bu test yalnızca kapsülün güvenlik sistemini doğrulamakla kalmadı aynı zamanda Çin’in şimdiye kadarki en başarılı yeniden kullanılabilir roket denemelerinden biri olarak kayıtlara geçti.
Mengzhou kapsülü ayrıldıktan sonra Long March 10’un ilk aşaması görevine devam etti. Gazyağı yakıtlı YF-100 motorlarının gücüyle yükselişini sürdüren roket, tırmanışının ardından atmosfere yeniden giriş yaptı. Kritik aşamada motorlarını tekrar ateşleyen ilk kademe, kontrollü bir alçalışla Güney Çin Denizi’nde bekleyen kurtarma platformunun hemen yanına iniş yaptı.
Ay hedefi için kritik
Çince’de “rüya gemisi” anlamına gelen Mengzhou, Çinli astronotları Dünya’dan Ay yörüngesine taşıyacak ana araç olacak. Mürettebat, Ay yörüngesinde bir iniş aracına transfer edilerek yüzeye inecek. Kısa süreli görev sonrası astronotlar yeniden havalanarak Mengzhou ile kenetlenecek ve Dünya’ya dönüş yapacak. Mengzhou kapsülünün yalnızca Ay görevleri için değil, aynı zamanda Çin’in alçak Dünya yörüngesindeki uzay istasyonuna da hizmet vermesi planlanıyor. Böylece 1990’lardan bu yana kullanılan Shenzhou kapsülünün yerini alacak. CMSA, Mengzhou’nun çoklu yeniden kullanım kapasitesine sahip olacağını belirtiyor. Alçak Dünya yörüngesi görevlerinde yedi astronota kadar taşıma kapasitesi sunacak kapsül, Ay görevlerinde ise daha küçük ekiplerle uçacak.
Mengzhou’nun ilk yörünge test uçuşunun bu yıl içinde yapılması planlanıyor. Bu görevde kapsül, Long March 10A roketiyle fırlatılacak ve alçak Dünya yörüngesindeki Tiangong uzay istasyonuna kenetlenecek. Long March 10A konfigürasyonu, yeniden kullanılabilir bir ilk kademe ve bir üst kademeden oluşacak.
Tam ölçekli Long March 10 roketi ise üç adet ilk kademe güçlendiricisinin bir araya gelmesiyle toplam 21 motor taşıyacak. Bu yapı sayesinde alçak Dünya yörüngesine 70 metrik tona kadar yük yerleştirebilecek kapasiteye ulaşılması hedefleniyor. Roketin, yaklaşık 26 metrik tonluk Mengzhou uzay aracını Ay’a gönderecek enerjiye sahip olacağı ifade ediliyor.
